Nedir.Org *
Sponsorlu Bağlantılar
asi5050

İlk Türk islam Devletleri Nedir

Sponsorlu Bağlantılar

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle
Türkler İslamiyet’i kabul ettikten sonra birçok Türk İslam Devleti kurulmuştur. Ancak ilk Türk islam devletleri eski geleneklerini, göreneklerini terk etmeden kültürlerini devam ettirmişlerdir.

1) Karahanlılar (840 – 1212): Batı Türkistan’da Karluk, Yağma ve Çiğil Türkleri tarafından kurulmuştur.İlk Türk İslam devleti olan Karahanlılar devletinin kurucusu Bilge Kül Kadir Han‘dır.
İslam dinini kabul eden İlk Türk İslam devleti Karahanlılar’dır.
Devlet yönetiminde ve teşkilatlanmada Selçuklulara öncülük etmişlerdir.
İlim ve kültür merkezi haline getirilmiş Semerkant, Talas, Fergana, Kaşgar, Buhara gibi şehirlere sahip olmuşlardır.
Eski Türk geleneklerine İslamiyet’i kabul etmelerine rağmen en çok bağlı kalan devlet olmuşlardır.

Eski Türk geleneklerine bağlı olmalarını kanıtlayan birçok delil bulunmaktadır. İkili devlet yönetimi anlayışı, Uygur alfabesini kullanmaları, Türkçeyi resmi dil olarak kullanmaları eski Türk geleneklerine bağlı olduklarının kanıtlarındandır.

Devletin başında Han ya da Hakan unvanlı hükümdarlar bulunurdu. Buğra, kadir, ilig, kara, arslan gibi sıfatlara sahip olurlardı.

Dünya tarihinde ilk kez burslu öğrenci sistemini Karahanlılar ortaya çıkarmış ve uygulamıştır. Ayrıca bursa masraflarını hazineden değil vakıf gelirlerinden karşılamışlardır.

Kutadgu Bilig: Yusuf Has Hacib tarafından yazılmıştır. Anlamı mutluluk veren bilgidir. Bir siyasetname özelliği taşıyan Kutadgu Bilig, ülke yönetimi ile ilgili bilgiler vermektedir.
Divan-ı Lügat-it Türk: Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılmıştır. Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazılan Divan-i Lügat-it Türk, ansiklopedik bir Türk dili sözlüğüdür.

ilk Türk islam devletleri açısından önemli bir eser olan Divan-ı Lügat-it Türk, Karahanlıların Türk diline bağlılığını ispatlamaktadır.

Atabetül Hakayık: Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılmıştır. Anlamı hakikatlerin eşiğidir. Atabetül Hakayık, dini öğütler vermketedir ve bu öğütler genelde kıssadan hisse tarzındadır.

Divan-ı Hikmet: Ahmet Yesevi tarafından yazılmıştır. Divan-ı Hikmet Türk tasavvuf edebiyatının ilk örneğini teşkil etmektedir.

2) Gazneliler (963 – 1187): ilk Türk islam Devletleri içinde yer alan Gazneliler, Alp Tigin tarafından Afganistan’ın Gazne şehrinde kurulmuştur.
İslamiyet’i ve Türk Kültürünü Hindistan’a yayan ilk devlettir.
Sultan unvanını ilk kez kullanan devlettir.
İran şair Firdevsi’nin Şehname adlı eseri Gazneli Mahmut’a sunulmuştur.
Dandanakan Savaşını Selçuklulara karşı kaybettikten sonra toparlanamayan Gazneliler, 1187 yılında Gurlular tarafından yıkılmıştır.

3) Tolunoğulları (868 – 905): Abbasilerin Mısır valisi olan Tolunoğlu Ahmet tarafından mısırda kurulmuştur.
Mısır’da kurulan ilk Türk devleti Tolunoğulları’dır.
Halkın çoğunluğu Araplardan, devleti yönetenler ise Türklerden oluşmaktaydı.
Abbasiler tarafından yıkılmıştır.

4) İhşidler (Akşitler) (935 – 969): Yine Abbasilerin bir başka Mısır valisi Muhammed Bin Togaç Tarafından Mısır’da kurulmuştur.
Mısır’da kurulan ikinci Türk devletidir.
Kutsal mekan olan Hicaz’ı egemenlik altına alan ilk Türk devletidir.
Tolunoğulları gibi halkın çoğunluğu Araplardan, devleti yönetenler ise Türklerden oluşmaktaydı.

5) Büyük Selçuklu Devleti (1040 – 1157): Selçuk Bey tarafından bir aşiret devleti olarak kurulmuştur.
Oğuzların Üçoklar kolunun Kınık boyundandırlar.
Devletin gerçek kurucusu Selçuk Bey’in torunlarından Tuğrul Bey‘dir.
Bu devletin kuruluşunda Çağrı Bey’in büyük yardımı olmuştur.
Tuğrul Bey dönemi, Alparslan dönemi ve Melikşah dönemi olarak 3 dönemde incelenmektedir.

a) Tuğrul Bey Dönemi (1040 – 1063):
Gaznelilere karşı kazanılan Dandanakan (1040) savaşı ile Gazneliler yıkılma sürecine girmiş, Selçuklular ise bağımsız bir devlet haline gelmiştir. Tuğrul Bey ve Çağrı Bey bu savaşta zaferin baş mimarları olmuşlardır.
Dandanakan Savaşının nedeni Selçukluların Gaznelilere ait Horasan bölgelerine yerleşmek istemeleriydi.
Pasinler Savaşı (1048) Bizans’a ve Gürcülere karşı kazanılan ilk büyük savaş olma özelliğini taşımaktadır.
Tuğrul Bey Bağdat’ta bulunan Abbasi halifeliğini Şii Büvehyhoğullar’ından kurtararak İlk defa Türk himayesine almıştır. Halife kendisini kurtardığı için Tuğrul Bey’e ” Doğunun ve Batının Sultanı” unvanını vermiştir. Bu durum Selçukluların İslam dünyasındaki siyasi etkinliğini arttırmıştır.

İlk kez din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması halifenin siyasi yetkisini Tuğrul Bey’e vermesiyle gerçekleşmiştir.

b) Alparslan Dönemi (1064 – 1072):
Bu dönem içinde Kars ve Ani Kaleleri alınmış, Kafkas ve Gürcistan yörelerine seferler düzenlenmiştir.
Malazgirt Savaşı (1071), Türkleri Anadolu’dan çıkarmak isteyen Bizans ile yapılmıştır. Bizans orduları bozguna uğratılmış ve imparatoru olan Romen Diyojen esir alınmıştır.

Malazgirt Savaşı, artık klasikleşen Anadolu’nun kapılarının Türklere açılması cümlesini tarih kaynaklarında sıkça görmemizi sağlamıştır. Malazgirt Savaşının bu sebeple en önemli sonucu da Türkiye Tarihinin başlangıcı sayılmasıdır.

c) Melikşah Dönemi (1072 – 1092):
Selçuklu Devletinin en parlak dönemidir.
Ülke sınırları Doğuda Aral Gölü, Batıda Akdeniz ile Marmara kıyıları, Kuzeyde Kafkasya, Güneyde Mısır ve Basra Körfezine kadar genişlemiştir.
Melikşah’tan sonra oğulları Sencer, Mehmet Tapar ve Berkyaruk arasında taht kavgaları başlamıştır.

Katvan Savaşında Moğollara yenilerek yıkılma sürecine girmiş ve 1157 yılında Sultan Sencer’in ölümüyle Büyük Selçuklu Devleti yıkılmıştır.
Büyük Selçuklu Devletinin Yıkılmasıyla Ortaya Çıkan Devletler ve Atabeylikler

Devletler:
Irak – Horasan Selçukluları
Suriye Selçukluları
Kirman Selçukluları
Anadolu Selçukluları

Atabeyliker:
Şam’da Böriler
Fars’da Salgurlular
Azerbaycan’da İl Denizliler
Musul’da Zengiler
Erbil’de Teginoğulları


İlk Türk islam Devletleri Resimleri

  • 3
    İlk türk islam devletlerinde kültür ve medeniyet 3 yıl önce

    İlk türk islam devletlerinde kültür ve medeniyet

  • 1
    İlk Türk İslam Devletlerinde Eyaletlerdeki İdareciler 3 yıl önce

    İlk Türk İslam Devletlerinde Eyaletlerdeki İdareciler

İlk Türk islam Devletleri Sunumları

  • 5
    Önizleme: 3 yıl önce

    İlk Türk İslam devletlerinde devlet yönetimi sunusu slayt (Pptx)

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    1

    2. Sayfa


    3. Sayfa
    Devlet teşkilâtı: Gazneli Devletinde emir veya sultan, devletin tam hâkimidir. Devlet dairelerine dîvân denilmektedir. Bu dîvânların en önemlileri, Dîvân-ı Vezâret, Dîvân-ı Arz, Dîvân-ı Risâlet veya İnşâ ve Dîvân-ı İşrâf idi. Dîvân-ı Vezâret, maliye ve genel yönetim işlerine bakardı. Başkanı vezirdi.

    4. Sayfa
    4. Selçuklularda değişik toplulukların çocukları küçük yaşta alınarak özel olarak yetiştirilir ve yeterli olgunluğa geldiklerinde askere alınırlardı. Bu sisteme “gulam” sistemi denilirdi.Selçuklulardaki bu sistemin Osmanlılardaki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?A) Timar B) Kapıkulu C) MilletD) İltizam E) Sâliyane2008-2

    5. Sayfa
    11. asır yazarlarından Kaşgarlı Mahmud şöyle demektedir: "Allah, devlet güneşini Türklerin burcunda doğdurmuş, göklerdeki dairelere benzeyen devletleri onun saltanatı etrafında döndürmüş, Türkleri yeryüzünün hakimi yapmıştır."

    6. Sayfa
    Soru: Türk-İslam Devletlerinde yer alan önemli divanları yazınız.Cevap: Tura divanı,İstifa divanı, arz divanı, art divanı, şart divanı.

    7. Sayfa
    Soru: İstifa Divanının görevi nedir? Cevap: Devlet adam-larının istifa ettiği divandır.

    8. Sayfa
    b-Saray Teşkilatı Sarayda sultanın ailesi ve maiyeti otururdu. Saray teşkilatı ve teşrifatçılık, önceleri Oğuz töresine göre yapılırken, sonraları İslamî hüviyet kazandı.

    9. Sayfa
    Sarayda, sultanla dîvanlar arasındaki irtibatı Hâcibü'l-hacib denilen Hâcib sağlar; örfî meselelerin hallinde kadıya da yardımcı olurdu. Hâcibler, sultanın güvendiği kişiler arasından seçilirdi.

    10. Sayfa
    Emîr-i Candâr: Saray muhafız-larının başı olup, maiyetindeki hassa birlikleriyle sarayın ve sultanın emniyetini sağlamakla görevliydi. Silahdar, merasim-lerde sultanın silahlarını taşırdı ve silahhanedeki muhafızların âmiriydi.

    11. Sayfa
    Emîr-i Alem: Sultanın "Rayet-i Devlet" denilen bayrağını, saltanat sancaklarını taşımak ve muhafaza etmekle görevliydi. Emîr-i alemin maiyetinde alemdarlar vardı. Yasacı, bayrak ve nevbet takımını muhafaza ve idare ederdi.

    12. Sayfa
    Soru: Emir-i Alem Cevap: Herkese hükmeden en güçlü. Alemin kralı.

    13. Sayfa
    Câmedâr: Sultanın elbiselerinin muhafızıydı. Emîr-i meclis, sultanın ziyafetlerini hazırlatıp, teşrifatçılık yapardı. Emîr-i Çeşnigîr, sultanın yemeklerini hazırlayan ve sofra hizmetlerini yapan çeşnigirlerin amiriydi.

    14. Sayfa
    Şerabdar-ı has, sultanın şerbet-lerini hazırlamakla, haftanın belirli günlerinde toplanan mecliste ve yemeklerde hizmetle görevliydi.

    15. Sayfa
    Serhenk (Çavuş), törenlerde ve sultanın seyahatlerinde yol açardı. Ayrıca, Abdâr, Emîr-i Âhur, Üstadüddâr, Vekîl-i Has, Emîr-i Şikâr, Bazdâr ve Nedimler de sarayda vazifeli kişiler arasındaydı.

    16. Sayfa
    c- Hükûmet: Büyük dîvan denilen "dîvan-ı saltanat"ta devletin umumi işleri görüşülüp yürütülürdü. Selçuklularda büyük dîvandan başka, devletin malî, askerî, adlî ve diğer işlerine bakan dîvanlar da vardı.

    17. Sayfa
    Dîvan başkanı, sultanın mutlak vekili olan Sâhib, Sâhib-i Dîvan ve Hâce-i Büzürg de denilen vezirdi. Vezir bir tane olup, alâmet olarak destâr (sarık) ve altın divit verilirdi. Vezirin dividi, Devâtdâr'da olup, aynı zamanda sır kâtipliği de yapardı.

    18. Sayfa
    Dîvan-ı arz'a, Arzü'l-ceyş başkanlık ederdi. Emîr-i ariz de denilen bu zatın başkan-lığındaki teşkilat, millî savun-ma hizmetleri ve ordunun ihtiyaçlarını karşılamakla vazifeliydi.

    19. Sayfa
    Selçuklularda, İstifâ dîvanı, malî işlerle ilgilenir, en önemli üyesine Müstevfî denirdi. Tuğra dîvanı, ferman, berat, menşur, mektup dahil, yazışmalara tuğra çekerdi. İşraf dîvanı; Müşrif-i memâlik de denilen müşrifin âmirliğinde genel teftiş yapardı.

    20. Sayfa
    Şehzadelerin yetişmesiyle ilgilenen ata-begler, eyalet merkezlerinde güvenlik hizmetleriyle ilgilenen ve şıhne (veya şahne) denilen askerî valiler, mülkî idareden mesul olan âmiller ve zabıta hizmetleriyle "emr-i bi'l ma'rûf ve nehy-i ani'l-münker" (iyiliği emredip kötülükten sakındırma) görevini üstlenmiş olan muhtesipler de hükümet teşkilatı içinde yer alırdı.

    21. Sayfa
    Adliye; şer'î ve örfî kazâ olmak üzere ikiye ayrılırdı. Şer'î davalara kadılar bakardı. Kâdı'l-kudât denilen baş kadı, Bağdat'ta bulunur, merkezde mahkeme başkanlığı yapardı. Adlî Teşkilat (Hukuk)

    22. Sayfa
    Baş kadı, diğer kadıları da teftiş ederdi. Kadılar, şer'î davalar, tereke (miras), hayrât ve vakıf işlerine bakarlardı. Selçuklu Türkleri, Hanefî mezhebinde olduklarından, davalar ve meseleler, bu mezhebin hükümlerine göre halledilirdi.

    23. Sayfa
    Yanlış bir karar verilmişse, öteki kadılar, durumu sultana bildirerek, düzeltme yapılır, hatanın önüne geçilirdi. Kadıların yetişmesine çok dikkat edilirdi.

    24. Sayfa
    Örfî mahkemelerin başında, Emîr-i dâd denilen adalet emîri bulunurdu. Bunlar, devlete, kanunlara ve emirlere karşı gelenlerin davalarına, siyasî suçlara bakarlardı. Bir nevi olağanüstü mahkemeler demek olan Dîvan-ı mezalim'e başkanlık ederlerdi.

    25. Sayfa
    Kazaskerler (Kadıaskerler), ordu mensuplarının davalarına bakardı. Dine aykırı görülen her harekete muhtesip, anında müdahale ederdi. Adliye mensupları, bağımsız olup, büyük dîvana ve eyalet dîvanlara bağlı değildiler.

    26. Sayfa
    Harezmşahlar Devletinin adlî teş-kilâtı bütün Müslüman-Türk dev-letlerinde olduğu gibi şer’î ve örfî kanunlar idi. Memlekette en çok Hanefî ve kısmen de Şâfiî mez-hebinin hükümleri uygulanırdı. Şer’i mahkemelere kadılar bakmaktaydı. Orduya mensup olanların şer’î meselelerini halletmek için, kazas-kerler yani ordu kadıları vardı.

    27. Sayfa
    CUMHURİYET DÖNEMİ DEVLET TEŞKİLATINDA GELİŞMELER-Amasya Genelgesi ,Erzurum ve Sivas Kongrelerinde milli iradeden bahsedilmekte ve milli egemenlik hedeflenmektedir.- Meclis-i Mebusan’ın kapatılması üzerine Milli iradenin gerçekleşmesi adına Ankara’da TBMM açıldı.20 Ocak 1921’de Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile Anayasa kabul edildi. 1921 Anayasası hakimiyetin kayıtsız şartsız millette olduğunu ifade ediyordu.

İlk Türk islam Devletleri Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

İlk Türk islam Devletleri Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Kapak Resmi
İlk türk islam devletlerinde kültür ve medeniyet
Yazı İşlemleri